Lactic acid пен glycolic acid: теріге қайсысы жақсы?

Lactic acid (сүт қышқылы) пен glycolic acid (гликоль қышқылы) арасынан бәріне бірдей тиімдісін таңдау мүмкін емес. Теріңіз құрғақ болса немесе тез ашыса, алдымен lactic acid-ті таңдаңыз. Теріңіз қышқылдарды жақсы көтерсе, кедір-бұдырын тегістеуге немесе реңін біркелкі етуге екеуі де жарауы мүмкін. Екеуін тікелей салыстырған ең сапалы зерттеуде 8% кремдердің нәтижесі ұқсас болған. Қышқылдың атауынан гөрі өнімнің құрамы, pH көрсеткіші және қолдану жиілігі маңыздырақ болуы мүмкін.

Lactic acid пен glycolic acid: қысқаша салыстыру

Екеуі де альфа-гидроксиқышқылдарға, яғни AHA-ларға жатады. Олар тері бетіндегі жасушалардың арасындағы байланысты әлсіретіп, күн зақымынан пайда болған кедір-бұдырды, реңнің біркелкі еместігін және таяз әжімдерді біртіндеп азайта алады. Ешқайсысы салбыраған теріні тартпайды әрі терең әжімдерді кетірмейді.

Таңдауға көмектесетін кесте: теріңізге қай AHA сай келеді?

Теріңіздің жағдайы	Алдымен қайсысын таңдаған дұрыс	Неліктен	Таңдауды не өзгертуі мүмкін
Құрғақ немесе тез ашитын тері	Lactic acid	Салыстырмалы зерттеуде L-lactic acid-ке қатысты шағым азырақ болып, терінің ылғалдылығы жақсы артқан.	pH көрсеткіші төмен немесе концентрациясы жоғары өнім бәрібір тітіркендіруі мүмкін.
Қалыпты, майлы немесе қышқылдарды жақсы көтеретін тері	Екеуінің кез келгені	8% концентрацияда бет терісіндегі күн зақымының белгілері жақсарғандардың үлесі екі топта да ұқсас болған.	Толық құрамы мен қолдану нұсқаулығын салыстырып, содан кейін теріңіздің қалай көтеретінін бағалаңыз.
Негізгі мәселе — ұсақ әжімдер	Екеуінің кез келгені, бірақ үлкен өзгеріс күтпеңіз	Екеуіне қатысты да клиникалық деректер бар, бірақ тікелей салыстырған зерттеуде бірінің айқын басымдығы анықталмаған.	AHA — күтімнің қосымша қадамы, терең әжімдерді жоятын құрал емес.
Қызарған, қабыршақтанған немесе ауыратын тері	Әзірге ешқайсысы	Қосымша пилинг тітіркенуді ұзартып жіберуі мүмкін.	Алдымен күтімді қарапайым етіп, терінің тынышталуын күтіңіз.

Бұл кесте — зерттеулерге сүйенген практикалық түсіндірме, ем тағайындауға арналған, сенімділігі тексерілген құрал емес. Дайын өнімге теріңіздің реакциясы ингредиент таңдаудың қарапайым ережесінен маңыздырақ.

Қартаю белгілеріне әсерін тікелей салыстырған зерттеуде айқын басымдық анықталмады

Stiller мен әріптестері 1996 жылы екіжақты жасырын рандомизацияланған зерттеу жүргізді. Оған бет терісінде күн зақымының орташа белгілері бар, жасы 40 пен 70 аралығындағы 74 әйел қатысты. Қатысушылар 22 апта бойы күніне екі рет құрамында 8% glycolic acid немесе 8% L-lactic acid бар кремді не белсенді қышқыл қосылмаған крем негізін қолданды. Бұл зерттеуге арналған қолдану кестесі еді, оны күнделікті күтімге сол күйі көшіруге болмайды.

Бет терісінің жағдайы glycolic acid тобындағы қатысушылардың 76%-ында және lactic acid тобындағылардың 71%-ында кемінде бір балға жақсарған. Қышқылсыз крем негізін қолданған топта бұл көрсеткіш 40% болған. Екі қышқыл да крем негізінен жақсы нәтиже бергенімен, зерттеу glycolic acid-тің lactic acid-тен тиімді екенін дәлелдеген жоқ.

Күннен зақымданудың жалпы белгілері тоғыз балдық шкаламен бағаланды. Бағалау бір әжімді жеке қарастырмай, көзге көрінетін бірнеше белгіні қамтыды. Зерттеуге бір орталықтағы 74 әйел ғана қатысты. Бұл деректер екі қышқылдың да шамалы пайдасы барын көрсетеді, түбегейлі өзгерісті дәлелдемейді.

«Glycolic acid күштірек» деу неге жеткіліксіз

Glycolic acid көбіне күштірек әрі теріге тереңірек әсер ететін нұсқа ретінде сатылады. Бұл — ықшам тұжырым, клиникалық қорытынды емес. Тікелей салыстырғанда оның бет терісіне әсері lactic acid-тен жақсырақ екені анықталмады.

Дайын өнімдердің әсері әртүрлі. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының мәліметінше, AHA-ның қабыршақтандыру әсері қышқылдың түріне, концентрациясына, pH көрсеткішіне және басқа ингредиенттерге байланысты. Құрамдары да салыстыруға келмесе, 8% glycolic acid кремі мен 8% lactic acid сарысуын өзара тең құралдар деп қарастыруға болмайды.

Тек пайызға қарап таңдау жаңылыстыруы мүмкін. Пайызы бірдей екі өнімнің pH көрсеткіші немесе негізі әртүрлі болса, қабыршақтандыру әсері де әртүрлі болуы мүмкін. Әдетте қаптаманың алдыңғы бетіндегі жазуларға қарап қана қайсысының әсері басым екенін анықтай алмайсыз.

Lactic acid шынымен жұмсағырақ әсер етіп, жақсырақ ылғалдандыра ма?

Мұны тікелей растайтын кейбір деректер бар, бірақ сұлулық туралы кеңестерде айтылатындай көп емес. Алты апталық салыстырмалы зерттеуде Walter Smith бірнеше AHA-ны бірдей молярлық концентрацияда сынаған. L-lactic acid пен glycolic acid терінің ылғалдылығы мен әжімдердің көрінісін шамалас жақсартқан. Әсіресе зерттеудегі жоғары концентрацияларда L-lactic acid-ке қатысты тұтынушылардың шағымы азырақ болған.

Сондықтан құрғақ немесе тез ашитын теріге алдымен lactic acid-ті байқап көру орынды. Бірақ бұл оны қолданғанда жайсыздық болмайды деген кепіл емес. Концентрация, pH көрсеткіші, хош иістендіргіштер, еріткіштер және терінің қорғаныш тосқауылының қазіргі күйі ингредиент таңдаудан да маңызды болуы мүмкін.

Smith 5% және 12% lactic acid-ті үш ай бойы күніне екі рет қолдануды да зерттеген. Екеуі де тері беті мен эпидермисінде өзгерістер туғызған. Сол зерттеуде дермадағы өзгерістер тек 12% концентрацияда өлшеу арқылы анықталған; сонымен бірге тері тегістеліп, әжімдер азырақ көрінген. Бұл 12% концентрация жаңадан бастағандарға лайық дегенді білдірмейді. 1996 жылғы бір зерттеу әсер мен тітіркену арасындағы ең қолайлы арақатынасты анықтай алмайды.

Ұсақ әжімдерге қатысты қандай нәтиже күтуге болады?

Әжімдер айтарлықтай өзгергенше, алдымен тері бедері мен реңінде өзгеріс күткен жөн. 1998 жылы 75 ерікті қатысқан екіжақты жасырын зерттеуде 5% glycolic acid кремі үш айдан кейін терінің жалпы бедерін жақсартып, түсінің біркелкі еместігін азайтқан. Әжімдерге қатысты нәтижесі оң бағытта болғанымен, статистикалық тұрғыдан мәнді болмаған.

22 апталық тікелей салыстырмалы зерттеуде де екі қышқылдың пайдасы шамалы деп сипатталған. Нәтижені осы тұрғыдан бағалау шынайы болады. Тері беті тегістелсе, ұсақ әжімдер азырақ көрінуі мүмкін, бірақ AHA қолдану бет тарту процедурасымен тең емес. Осы ингредиенттердің бірін толығырақ қарастыру үшін glycolic acid ұсақ әжімдерге шын мәнінде қалай әсер ете алатынын оқыңыз.

Негізгі мақсатыңыз әжімдерді азайту болса, AHA-ларды әжім күтіміне арналған retinal-мен және retinol-мен салыстырыңыз. Екі топтың құралдарын бірден қоспаңыз. Күтімге көп өнімді қатар енгізгеннен гөрі, бір ғана өзгеріс жасап, әсерін бақыласаңыз, көбірек түсінесіз.

Қышқылды қалай таңдап, қауіпсіз қолдануға болады

Бөлек glycolic acid және lactic acid өнімдерінің орнына шайып тастауды қажет етпейтін бір AHA өнімін қолданыңыз. Төмендегі сақтыққа негізделген бастапқы жоспарды редакция ұсынады, бұл зерттеуде тексерілген қолдану кестесі емес:

1. Құрғақтық немесе ашыту басты кедергі болса, lactic acid-ті таңдаңыз. Теріңізде жайсыздық болмаса әрі мақсатыңыз тері бетін тегістеу болса, екі қышқылдың кез келгенін таңдауға болады.
2. Өнім қаптамасындағы нұсқаулықты ұстаныңыз. Шайылмайтын қышқылды алғаш қолданғанда аптасына бір кештен бастау — сақтыққа сай қадам.
3. Содан кейін теріңіз құрғағандай сезілсе, ылғалдандырғыш жағыңыз. Сол кеште скраб қолданбаңыз.
4. Бастапқыда retinol-ды, рецептпен берілетін ретиноидтарды, benzoyl peroxide-ті және басқа қабыршақтандыратын қышқылдарды бөлек кештерде қолданыңыз. Теріні тітіркендіруі мүмкін күтім құралдарының үйлесімдері туралы нұсқаулықта оларды қай жағдайда бөлек қолданған дұрыс екені түсіндіріледі.
5. Теріңізде басылмайтын күйдіру сезімі, қызару, тартылу немесе қабыршақтану болмаса ғана қолдану жиілігін арттырыңыз.
6. Күннен қорғайтын құрал жағып, қорғаныш киім киіңіз және көлеңкені паналаңыз. FDA AHA-ларды қолданған кезде және тоқтатқаннан кейін бір апта бойы күнге күюге сезімталдық артуы мүмкін екенін ескертеді.

FDA тұтынушыларға арналған, құрамында 10%-дан аспайтын AHA бар, pH көрсеткіші 3.5 немесе одан жоғары және күннен қорғану жөнінде кеңес берілген өнімдерге қатысты салалық қауіпсіздік бағалауына сілтеме жасайды. Мұны өнім құрамына арналған бағдар деп қабылдаңыз, әр өнімнің сізге сай келетініне кепіл деп түсінбеңіз. Күшті кәсіби пилингтер — бөлек санат, оларды үйде қолданылатын өнімдермен салыстыруға қоспау керек.

Егер күтіміңізде бірнеше белсенді компонент бар болса, AHA қоспас бұрын оларды сақтық қағидаларына сүйенетін тері күтімін тексеру құралына енгізіңіз. Ол теріп енгізілген ингредиенттер бойынша жиі кездесетін үйлесімсіздіктерді белгілеуі мүмкін. Бірақ барлық өнімнің құрамын толық талдай алмайды, аллергияны болжай алмайды және үйлесімнің қауіпсіздігіне кепілдік бере алмайды.

Қай кезде екі қышқыл да жарамайды

Күнге күйген, тілінген немесе қазір тітіркеніп тұрған теріге пилинг жасауды тоқтата тұрыңыз. Америкалық дерматология академиясы да қабынудан кейін пигмент дақтары пайда болуға бейім адамдарда қарқынды пилинг қара дақтар туғызуы мүмкін екенін ескертеді. Қаттырақ ашыту өнімнің жақсырақ әсер ететінінің дәлелі емес.

Теріңіз қабынып немесе басылмай ашып тұрса, екі қышқылды да қолданбаңыз. Егер рецептпен тағайындалған емнің өзінен теріңіз қабыршақтанып жүрсе, AHA қоспас бұрын оны тағайындаған маманнан сұраңыз. Күйдіру сезімі басылмаса, тері ісінсе, күлдіреуік шықса немесе бөртпе жайылса, тағы бір өнімді сынамай, дәрігерден кеңес алу керек.