Беттің үштен бір бөліктері және олардың неге тек шамамен бағдар екені
Суретшілер бетті биіктігі шамамен бірдей үш бөлікке бөледі: шаш сызығынан қастың ортасындағы нүктеге дейін, одан мұрынның түбіне дейін және мұрыннан иекке дейін. Осы ереже бойынша қалған екі бөліктен айтарлықтай биік маңдай үлкен болып көрінеді. Бірақ шынайы беттер бұл ережеге сирек бағынады. Зерттеушілер Солтүстік Америкадағы 153 жас ересекті өлшегенде, тік үштен бір бөліктер классикалық ережеге тексерілген басқа пропорциялардың бәрінен нашар сәйкес келген, ал кейінгі бір зерттеуде үш бөлік өлшенген топтардың бәрінде тең болмай шыққан: қытайлық, вьетнамдық және тайлық қатысушыларда маңдай әдетте беттің төменгі бөлігінен биік болған. Беттің жоғарғы үштен бірінің биік болуы — пропорцияның қалыпты нұсқасы, шаш түсуінің белгісі емес.
Дереккөз: Farkas et al. 1985; Le et al. 2002
Жай ғана биік маңдай қандай болады
Маңдай жай ғана биік болса, шаш сызығы жоғары тұрғанымен самайдан самайға дейін біркелкі сызық не доға бойымен жүреді. Самай бұрыштары таяз не жұмсақ дөңгеленген және екі жағында бірдей, жиектегі шаштар дәл артындағы шаштардай қалың әрі ұзын, ал жасөспірім кездегі фотоларда маңдайдың биіктігі шамамен сондай. 456 сау жапон ересегіне жүргізілген зерттеуде қастың ортасындағы нүктеден шаш сызығының ортасына дейінгі қашықтық әйелдерде орта есеппен 6 сантиметрдей, ерлерде 7 сантиметрге жуық болған — бұл орташа көрсеткіш, сәйкес келуге тиіс норма емес. Оған қоса, көп адамда шаш сызығы ерте ересек жаста жетілген сайын сәл көтеріледі, сондықтан маңдай шаш түспей-ақ үлкенірек көрінуі мүмкін.
Дереккөз: Kashiyama et al. 2021; Rassman et al. 2013
Шегінген шаш сызығы қандай болады
Ерлерге тән таздану кезінде әдетте алдымен самай бұрыштары шегінеді, ал шаш сызығының ортасы орнында тұрады, сондықтан маңдай негізінен бүйірінен биіктеп, контуры М әрпіне айналады. Норвуд шкаласы бойынша бұл II саты, ал бұрыштар тереңдегенде III саты. Шаш фолликулалары өсуін тоқтатпас бұрын кішірейеді, сондықтан бұрыштардағы шаштар жіңішке, қысқа әрі мөлдірлеу болады, ал өзгеріс маусымнан маусымға жалғаса береді. Американдық дерматология академиясы бұл жасөспірім шақтың соңында не жиырма жастан кейін басталуы мүмкін екенін атап өтеді. Әйелдерде алдыңғы шаш сызығы әдетте орнында қалып, шаш төбеден сирейді; бірақ маңдай мен самай бойымен жолақ болып шегінетін, көбіне қастың сиреуімен қатар жүретін шаш сызығы фронтальды фиброздаушы алопеция болуы мүмкін, оған дерматолог керек.
Дереккөз: Norwood 1975; American Academy of Dermatology
Фото арқылы қалай білуге болады
Алдынан фото түсіріңіз: камера көз деңгейінде, бет босаңсыған, шаш құрғақ әрі артқа қайырылған. Содан кейін үш нәрсені тексеріңіз. Біріншісі — пропорция: суретте шаш сызығынан қастың ортасындағы нүктеге дейінгі қашықтықты одан мұрынның түбіне дейінгі қашықтықпен салыстырыңыз. Маңдай осы ортаңғы бөліктен айтарлықтай биік болса, ол биік, бірақ мұның өзі шаш түсуі туралы ештеңе айтпайды. Екіншісі — бұрыштар: әр самай бұрышы шаш сызығының ортасынан қаншалықты артта тұр, бір жағы тереңірек емес пе? Үшіншісі — жиек: жіңішке, үлпілдек шаштар белсенді шегінуді білдіреді, ал көршілеріндей қалың шаштар тұрақты сызықты көрсетеді. Соңында фотоны ескі суретпен, мысалы, құжаттағы не демалыста түскен фотомен қатар қойыңыз.
Маңдайды үлкенірек көрсететін түсірілім қателіктері
Фотоның қалай түсірілгеніндегі ұсақ-түйек маңдайға бірнеше сантиметр қосып не азайтып жіберуі мүмкін. Көз деңгейінен жоғары ұсталған телефон не төмен түсірілген иек маңдай мен төбені көбірек көрсетеді, ал жақыннан түсірілген селфи объективке ең жақын нәрсені үлкейтеді. Көтерілген қас теріні тартады, дымқыл не тегіс артқа таралған шаш жиек бойындағы бас терісін көбірек ашады, жоғарыдан түскен қатты жарық жиектегі жіңішке шаштарды көрінбейтін етеді, ал жаңа қысқа шаш үлгісі ұзынырақ шаш жасырып тұрған бұрыштарды ашады. Шашты жылдар бойы бақылайтын клиникалар дәл осы себептен әр қабылдауда оны бірдей түсіреді, үйде де сол ереже жұмыс істейді: орын, жарық, қашықтық пен бұрыш — әр жолы бірдей.
Дереккөз: Canfield 1996
Дерматологқа қашан қаралу керек
Әрқашан биік болған маңдайды емдеудің қажеті жоқ, ал оны шаш үлгісімен қалай көрсету — талғам мәселесі. Шаш сызығы шегініп жатса, нұсқаларды білгіңіз келген кез келген уақытта дерматологпен сөйлесуге болады: типтік үлгідегі шаш түсуінде ем ерте басталса, нәтиже әдетте жақсырақ болады. Кейбір өзгерістер дәрігерге тезірек баруды талап етеді: шаш сызығы жылдам шегінсе, маңдай мен самай бойымен шашсыз жолақ пайда болса, қас сиресе, шаш ошақты түссе, бас терісі ауырса не қабыршақтанса, сондай-ақ тығыз құйрық, өрім не жасанды шаш тартып тұрған жерде шаш сынып, шегінсе. Тығыз шаш үлгілерінен болатын түсу тарту жалғаса берсе, қайтымсыз болуы мүмкін.
Дереккөз: American Academy of Dermatology