Алкоголь ішу теріні қартайта ма? Оны көп мөлшерде немесе жиі ішу терінің қартаюына ықпал етуі мүмкін, бірақ ғылыми деректер интернеттегі тұжырымдардан аңғарылатындай анық емес. Кейбір бақылаулық зерттеулер алкогольді көбірек ішуді әжімдермен, көз астының ісінуімен, ұрттағы қан тамырларының айқын көрінуімен және беттің ортаңғы бөлігіндегі көлемнің азаюымен байланыстырады. Алайда жүйелі шолуда алкогольге қатысты нәтижелердің басым бөлігінде байланыс анықталмаған. Кейінірек жүргізілген генетикалық талдау да себеп-салдар байланысын таппаған. Денсаулық үшін алкогольді азайту орынды, бірақ оның қалыптасқан әжімдерді кетіретініне ешкім кепілдік бере алмайды.
Ең сенімді ғылыми деректер нені көрсетеді
2021 жылы Qi Yi Ambrose Wong пен Fook Tim Chew Scientific Reports журналында 109 бақылаулық зерттеуге шолу жасаған. Алкоголь туралы зерттеулерде тұтыну мөлшері әртүрлі санаттарға бөлініп, қартаюдың әртүрлі белгілері қарастырылғандықтан, авторлар олардың нәтижелерін бір жиынтық көрсеткішке біріктіре алмаған. Бір зерттеу күніне 40 грамнан артық алкоголь ішуді әжімдердің көбірек болуымен байланыстырған. Шолудағы алкогольге қатысты басқа зерттеулер статистикалық тұрғыдан мәнді байланыс таппаған.
Бұл алкогольдің теріге зиянсыз екенін дәлелдемейді. Бірақ тұтынылған мөлшер мен әсер арасындағы байланыс әлі түпкілікті анықталмағанын көрсетеді. Күніне қырық грамм да тері үшін қауіпсіз мөлшердің шегі емес. Бұл тек бір зерттеуде қолданылған тұтыну санаты, тексерілген шекті мөлшер емес.
2019 жылы Greg Goodman мен әріптестері жүргізген сауалнама алкогольді көбірек тұтынғанда байланыстың болуы мүмкін екенін қосымша аңғартады. Оған төрт елден 18 бен 75 жас аралығындағы 3,267 әйел қатысқан. Әйелдер айна мен фотосуреттерге негізделген сандық шкалаларды пайдаланып, бетіндегі 11 белгіні бағалаған. Аптасына кемінде сегіз порция ішімдік ішетінін айтқан әйелдерде беттің жоғарғы бөлігіндегі әжімдер, көз астының ісінуі және ауыз бұрыштарындағы әжімдер айқынырақ болған. Сондай-ақ олар беттің ортаңғы бөлігіндегі көлемнің көбірек азайғанын және ұрттағы қан тамырларының айқынырақ көрінетінін хабарлаған.
Бұл зерттеу әдісінің шектеулері бар. Қатысушылар ішімдік ішуі мен бет белгілері туралы мәліметті бір ғана уақытта өздері бергендіктен, зерттеу қайсысы бұрын болғанын көрсете алмайды. Талдауда жас, дене салмағының индексі, нәсіл және ел ескерілген, бірақ өлшенбеген айырмашылықтар қалуы мүмкін. Алкогольді көбірек ішетін топта небәрі 226 әйел болған, ал зерттеуді Allergan қаржыландырған. Ондағы «сегіз порция» санаты алкогольді көп ішудің әмбебап анықтамасы да, қауіпсіз мөлшердің шегі де емес.
Hamer мен әріптестері 2017 жылы Journal of Investigative Dermatology журналында жарияланған зерттеуінде 51 мен 98 жас аралығындағы 3,831 солтүстік-батыс еуропалықты зерттеген. Олар беттің цифрлық фотосуреттерінен әжімдер алып жатқан аумақты өлшеген. Алкоголь ішу әйелдерде әжімдердің көбірек болуымен байланысты болған, ал ерлерде мұндай байланыс табылмаған. Нәтиженің жынысқа қарай өзгеше болуы да бұл байланысты түпкілікті анықталған деп қабылдамауға себеп болады.
2024 жылы Xuanchen Liu, Xin Li және Jiguang Ma жүргізген зерттеуде ішімдік ішу жиілігімен байланысты генетикалық нұсқалар пайдаланылған. Бұл әдіс өмір салтының кейбір факторлары нәтижені бұрмалау ықтималдығын азайта алады. Талдау беттің сырт көзге қартайып көрінуімен байланыс таппаған: мүмкіндіктер қатынасы 1.005, ал 95% сенім аралығы 0.960 пен 1.053 аралығында болған. Зерттеу еуропалық текті адамдардың деректеріне, ішімдік ішу жиілігінің жалпылама көрсеткіштеріне және өлшенген әжімдерге емес, адамның қанша жаста көрінетіні туралы сұраққа сүйенген. Бұл нәтиже қандай тұжырым жасауға болатынын шектейді, бірақ түпкілікті жауап бермейді.
Қысқа мерзімді өзгерістер терінің қартаюымен бірдей емес
Ішімдік ішкеннен кейінгі таңертең бет бір түнде қартаймаса да, жасы ұлғайғандай көрінуі мүмкін. Ісіну, қызару және көздің шаршаңқы көрінуі беттегі көлеңкелер мен бет пішінін өзгертеді. Бұлар коллагенді, эластинді немесе тұрақты әжімдерді тікелей өлшейтін көрсеткіштер емес.
Сізді негізінен ісіну мазаласа, алкогольден беттің ісінуі нені білдіретіні және қанша уақытқа созылуы мүмкін екені туралы нұсқаулық осы бөлек сұраққа жауап береді. Келесі таңдағы селфиді ұзаққа созылатын зақымның дәлелі деп қабылдамаңыз.
Қызаруды да бөлек түсіндіру қажет. Suyun Li мен әріптестері АҚШ-тағы 82,737 әйелді 14 жыл бойы бақылап, дәрігер розацеа диагнозын қойғаны туралы хабарланған 4,945 жағдайды тіркеген. Алкогольді көбірек ішу розацеа қаупінің жоғары болуымен байланысты болған. Күніне 30 грамм немесе одан көп ішетіндерде мүлде ішпейтіндермен салыстырғандағы қауіптер қатынасы 1.53 болған. Бұл бақылаулық зерттеуге тек әйелдер қатысқан. Розацеа — қабыну ауруы, оны қартаюмен теңестіруге болмайды.
| Не байқайсыз | Ғылыми деректер нені растай алады | Келесі пайдалы қадам | Бұл нені дәлелдей алмайды |
|---|---|---|---|
| Ішімдік ішкеннен кейін бет ісініп, кейін басылады | Бұл — сыртқы келбеттің қысқа мерзімді өзгерісі | Ісіну басылғаннан кейін бірдей жарықта қайта салыстырыңыз | Бұл бетке жаңа май жиналғанын немесе тұрақты қартаю болғанын көрсетпейді |
| Қызару ішіп отырғанда немесе ішкеннен кейін пайда болады | Алкоголь қан тамырларының реакциясын қоздыруы мүмкін; қайталанып, басылмайтын қызаруды тексерту қажет болуы мүмкін | Қызаруға не түрткі болғанын белгілеп, ол басылмаса, ашытса немесе бөртпелермен қатар жүрсе, дәрігерге жүгініңіз | Қызару әжімнің түзілуін өлшемейді |
| Келесі күні түсірілген бір фотода әжімдер тереңірек көрінеді | Бірдей жағдайда түсірілмеген бір ғана фото жарықтың, бет әлпетінің және сыртқы келбеттегі уақытша өзгерістердің әсерін ажырата алмайды | Сол камерамен, сол қашықтықтан, сол жарықта, бетіңізде эмоция білдірмей қайта түсіріңіз | Бұл коллагеннің азайғанын көрсетпейді |
| Әжімдер жылдар бойы біртіндеп пайда болады | Жас, ультракүлгін сәуле, темекі шегу және басқа факторлардың бәрі ықпал етуі мүмкін | Қаласаңыз, алкогольді азайтыңыз, бірақ алдымен әсері сенімдірек дәлелденген қауіп факторларын азайтуға кірісіңіз | Селфи себептің алкоголь екенін анықтай алмайды |
Шарап теріні сыраға немесе күшті ішімдіктерге қарағанда азырақ қартайта ма?
Алкогольді ішімдіктің бір түрі екіншісіне қарағанда теріні жақсырақ қорғайтынын көрсететін сенімді дерек жоқ. Goodman-ның сауалнамасында ішімдік санаттары тексеріліп, бет қартаюының айқынырақ белгілерімен тұрақты түрде байланысқан нақты бір түрі анықталмаған. Шарап ішетіндерде ұрттағы қан тамырларына қатысты ықтимал байланыс байқалған, бірақ жекелеген топтардағы бірен-саран нәтижелер сенімді рейтинг жасауға жеткіліксіз.
Мұнда мәні бар әсер етуші зат — ethanol (этанол), ал порция көлемі мен ішімдіктің күштілігі әртүрлі болады. «Қызыл шарапта антиоксиданттар бар» деген сөз шараптың әжімнен қорғайтынына дәлел емес. Теріге пайдасы болсын деп шарап таңдау — беттің қартаюына қатысты сынақтан шыққан қорытынды емес, маркетингтің қисыны.
Терінің қартаюы мазаласа, не істеу керек
- Үнемі ішсеңіз, мөлшерін немесе жиілігін азайтыңыз. Теріге қатысты ғылыми деректер нақты бір ғажайып шекті мөлшерді көрсетпейді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 2024 жылы алкогольді тұтынудың ешбір түрі денсаулық үшін қауіпсіз емес екенін мәлімдеген. Алкогольден келетін зиянның басым бөлігі оны бір отырыста көп мөлшерде ішуден немесе үздіксіз көп ішуден болады.
- Күннен қорғануды бірінші орынға қойыңыз. Hughes пен әріптестері 903 ересек адамды кездейсоқ әдіспен күннен қорғайтын кремді күн сайын немесе өз қалауынша қолданатын топтарға бөлген. 4.5 жылдан кейін күн сайын қолданған топта терінің өлшенген қартаю көрсеткіші 24% азырақ өскен. Тікелей сынақтан алынған бұл дәлел алкогольге қатысты деректерден сенімдірек. Іс жүзінде не істеу керегін күннен қорғайтын кремді күн сайын қолданудың фотоқартаюға әсері туралы материалдан қараңыз.
- Бірнеше қауіп факторына қатар ұрынбаңыз. Wong пен Chew-дың шолуында темекі шегудің әжіммен байланысы алкогольге қарағанда анығырақ көрсетілген. Егер сіз әрі темекі шегіп, әрі ішімдік ішсеңіз, темекі теріде нені өзгертетіні және ненің қалпына келуі мүмкін екені туралы нұсқаулық сенімдірек дәлелдерді қамтиды.
Өз келбетіңізді тексергіңіз келсе, алкоголь ішпеген кезеңнің алдындағы және одан кейінгі бірдей жағдайда түсірілген фотоларды пайдаланыңыз. Төрт апта — салыстыруға ыңғайлы мерзім, бірақ теріні тексерудің жарамдылығы расталған тәсілі емес. Камера, қашықтық, тәулік мезгілі, жарық пен бет әлпеті бірдей болсын. Нәтиже көзге көрінетін өзгерістің сізде қайтымды екенін көрсете алады. Ол коллагенді өлшей алмайды және болашақтағы қартаюды болжай алмайды.
Алкогольді азайтқаннан кейін теріңіз қалпына келе ме?
Алкогольді азайтқаннан кейін әжімдердің азаюына қанша уақыт қажет екенін сенімді көрсететін бақыланатын сынақ жоқ. Қысқа мерзімді ісіну немесе қызару оны тудырған себеп жойылғанда басылуы мүмкін. Қалыптасқан әжімдер мен көлем өзгерістерінің тек ішімдікті азайтудан жоғалып кететінін күтпеу керек.
Дегенмен алкогольді азайту денсаулық үшін орынды шешім болуы мүмкін. Нәтижесін жалпы денсаулығыңызға, ұйқыңызға, көңіл күйіңізге және өзіңізді қалай сезінетініңізге қарап бағалаңыз. «Детокстан кейін тері жарқырайды» деген уәделерге мән бермеңіз. Егер күндердің көбінде көп ішсеңіз немесе ішуді тоқтатқанда діріл, тершеңдік, жүрек айну не мазасыздық пайда болса, ішуді өз бетіңізше бірден тоқтатпаңыз. NICE нұсқаулығында алкогольді тоқтату кезіндегі абстиненция медициналық мәселе ретінде қарастырылады. Қауіпсіз жоспар жасау үшін дәрігерге немесе алкоголь мәселелері бойынша көмек көрсететін қызметке жүгініңіз.
Oscar Nascimento
Редакция авторы, GlowUp Face
Oscar дәлелге негізделген тері күтімі, денсаулық, луксмаксинг және келбетке қатысты әлеуметтік-экономикалық зерттеулер туралы жазады.
Толық профиль және барлық мақалалар →
